Khi nhắc đến ẩm thực xứ Hàn, nhiều người thường nghĩ ngay đến những món phổ biến như kim chi, bulgogi hay bibimbap. Thế nhưng, ít ai biết đến một hình thức ăn uống truyền thống mang tên sanchae hanjeongsik – bữa cơm rau rừng với hàng chục món phụ tinh tế. Những ai đã từng một lần thưởng thức món ăn này đều không khỏi trầm trồ trước sự đa dạng và tinh tế mà nó mang lại.
Mâm cơm đặc biệt này thường chỉ có một ít món chính từ thịt, đậu phụ và cá. Tuy nhiên, điều làm cho nó trở nên đặc sắc chính là sự xuất hiện của hơn 30 món phụ (banchan), hầu hết đều được chế biến từ rau rừng và các loại rau củ theo mùa.
Nhiều người dùng mạng xã hội thường đùa rằng, đây là mâm cơm không dành cho những ai lười rửa bát. Bởi mặc dù lượng thức ăn trên mâm có vẻ không nhiều nhưng cần rất nhiều bát đĩa để trình bày.
Các món phụ được bày biện một cách gọn gàng trên những chiếc đĩa nhỏ. Một số món quen thuộc có thể kể đến như: kim chi củ cải, rau dền luộc, mướp đắng xào, nấm thập cẩm xào dầu mè, hoa sen hấp, củ sen luộc, ngưu bàng thái mỏng, đậu đen ngào đường, cá khô rim ngọt và canh kim chi… Mỗi món chỉ một ít nhưng đủ để người ăn có thể cảm nhận được hương vị đặc trưng mà không món nào lấn át món nào.
Nguyên liệu chính của các món ăn này chủ yếu là các loại rau mọc hoang từ núi rừng, không sử dụng phân bón hay thuốc trừ sâu, được hái vào đúng mùa để đảm bảo độ tươi ngon. Ở các vùng núi như Hapcheon, nơi nổi tiếng với rau rừng sạch, người dân coi những loại rau dại này như một báu vật, chúng không chỉ giàu dinh dưỡng mà còn mang lại năng lượng tinh khiết từ thiên nhiên. Họ tin rằng, việc ăn rau rừng sẽ giúp thanh lọc cơ thể, nâng cao sức khỏe và duy trì sự cân bằng giữa con người với thiên nhiên.
Điểm hấp dẫn không nằm ở sự sang trọng hay nguyên liệu đắt tiền, mà chính là sự công phu trong chế biến. Người nấu không chỉ cần có kỹ năng, mà còn phải am hiểu về từng loại rau, từng loại gia vị và cách phối hợp chúng sao cho hài hòa về cả hương vị lẫn màu sắc.
Từng món phụ được xem như một “chấm phá” trong bức tranh tổng thể: xanh, đỏ, vàng, trắng… làm cho mâm cơm trở thành một tác phẩm nghệ thuật.
Ngày nay, sanchae hanjeongsik không chỉ đơn giản là một bữa ăn, mà đã trở thành một trải nghiệm ẩm thực đẳng cấp tại nhiều nhà hàng truyền thống Hàn Quốc.
Không chỉ được làm phong phú bởi các loại rau rừng quý hiếm, thực đơn còn được bổ sung thêm những nguyên liệu quen thuộc như: dưa chuột, cà tím, rau dền, củ cải, nấm… Tất cả đều được chế biến tỉ mỉ thành các món banchan nhỏ xinh, mỗi món lại mang đến một vị giác và sắc thái riêng, tạo nên một mâm cơm vừa thanh tao vừa đầy đủ hương vị của bốn mùa.
Gợi ý một số món banchan có thể dễ dàng làm tại nhà:
Bí ngòi xào (Ae-hobak namul): Bí ngòi được xào mềm cùng với dầu mè và ớt đỏ Hàn Quốc. Món ăn mang lại vị ngọt thanh, hương thơm nhẹ nhàng và độ giòn, rất thích hợp cho bữa cơm hàng ngày.
Salad dưa leo cay (Oi muchim): Dưa leo giòn mát được trộn với ớt bột Hàn Quốc, tỏi và giấm. Đây là món “mở đầu” phổ biến trong mỗi bữa ăn của người Hàn Quốc.
Giá đỗ trộn (Kongnamul muchim): Giá đỗ được chần chín và trộn cùng với dầu mè, tỏi, hành và mè rang.
Rau cải bó xôi trộn (Sigeumchi namul): Cải bó xôi được chần sơ, nêm nếm với xì dầu, tỏi, đường và tương ớt Gochujang.
Cà tím hấp (Gaji namul): Cà tím hấp mềm được tẩm với nước tương, nước mắm, tỏi, dầu mè và ớt bột, sau đó rắc thêm hành lá và mè rang cho hấp dẫn.
Củ cải cay (Mu saengchae): Củ cải trắng được thái sợi, ướp muối và trộn với tỏi, nước mắm, tép muối và ớt bột tạo nên món ăn hấp dẫn.
Cá cơm rim (Myulchi bokkeum): Cá cơm nhỏ được rim giòn và áo lớp sốt làm từ xì dầu, rượu gạo, đường và bột tỏi.
Hải sản chiên trứng (Modeumjeon): Cá phi lê, tôm và bí ngòi được nhúng trứng và chiên vàng, ăn kèm với các loại rau củ.